زیست شناسی دامغان

درمانی جدید برای پوکی استخوان کشف شد

دانشمندان می گویند درمان موثر جدیدی را برای مبتلایان به پوکی استخوان کشف کرده اند. ابتلا به پوکی استخوان (استئوپروسیس) باعث می شود که استخوان های فرد شکننده شود.

بیماری پوکی استخوان سلامت و کیفیت زندگی بسیاری از سالمندان جهان را با خطر روبرو کرده است؛ از جمله در بریتانیا نیمی از زنان و بیست درصد از مردان سالمند به خاطر ابتلا به پوکی استخوان دچار شکستگی استخوان می شوند.

پزشکان و محققان از بیست و هفت کشور جهان این درمان جدید را برای سه سال به آزمایش گذاشتند که نتیجه آن در مجله پزشکی "نیواینگلند" (New England Journal of Medicine) منتشر شده است.

در این آزمایش، که از سوی دانشگاه کالیفرنیا هماهنگ شده است، بیش از هفت هزار و پانصد زن بالای 65 سال شرکت داشته اند. به نیمی از آنها دارویی تزریقی با نام "زولدرونیک اسید" (Zoledronic acid) و به نیمی دیگر "دارونما" داده شد.

یافته های این آزمایش حاکی است که این درمان تزریقی خطر شکستگی لگن خاصره را تا چهل درصد و شکستگی در ستون فقرات را تا هفتاد درصد کاهش می دهد.

"زولدرونیک اسید" (که نام تجاری آن آکلاستاست) از جمله داروهایی است که به استحکام نسج استخوان کمک می کند.

تولیدکنندگان این دارو امیدوارند مقامات اروپا در طی سال جاری میلادی مجوز توزیع "زولدرونیک اسید" را صادر کنند. این دارو فقط یک بار در سال باید تزریق شود و تزریق آن نیز پانزده دقیقه طول می کشد.

 پوکی استخوان چیست؟

بیماری که استحکام نسج استخوان و کیفیت آن تضعیف و احتمال شکستگی چند برابر می شود. نیمی از زنان بالای پنجاه سال دچار شکستگی استخوان می شوند که دلیل اصلی آن استئوپروسیس است. بنابه روند کنونی در بریتانیا می توان پیش بینی کرد که شکستگی لگن خاصره از 46 هزار در 1985 نفر به 117 هزار نفر در سال 2016 برسد 

داروهایی که تاکنون برای پوکی استخوان تجویز می شده به صورت قرص بوده و هر روز باید مصرف شود. تحقیقات نشان داده که بیماران پوکی استخوان به طور منظم داروهای خود را مصرف نمی کنند؛ عوارض جانبی این داروها، از جمله تورم لوله مری که بلع را دشوار می کند، باعث می شود بیمار پس از شش ماه مصرف آن را رها کند.

"انجمن ملی استئوپروسیس بریتانیا" در این ارتباط گفت استفاده از این دارو برای مقابله با پوکی استخوان در سالمندان ممکن است که به لحاظ هزینه مناسب باشد اما بی خطر بودن آن باید به طور کامل بررسی شود.

برخی تحقیقات نشان داده که "آلکاستا"، که بهای آن حدود ششصد دلار است، خطر نواسان غیرطبیعی ضربان قلب را افزایش می دهد.

آمار زنان مبتلا به پوکی استخوان در کشورهای مختلف جهان چشمگير است؛ از جمله حدود 33 درصد زنان بريتانيايی به پوکی استخوان مبتلا هستند. اين آمار در ميان مردان بريتانيايی به حدود هشت درصد می رسد.

در همين حال، آمار مرگ و مير ناشی از پوکی استخوان در بريتانيا به چهل نفر در روز می رسد.

پرفسور دیوید رید، از دانشگاه آبردین بریتانیا که گروه وی در این تحقیق شرکت داشته، می گوید: "جلوگیری از شکستگی لگن خاصره، که بالاترین آمار از عوارض پوکی استخوان در سالمندان است، امری حیاتی برای این گروه سنی است. حدود بیست درصد از بیمارانی که لگن آن ها دچار شکستگی شده، در عرض شش ماه می میرند."

با اين که بسياری بر اين تصور هستند که پوکی استخوان يکی از بيماری های دوران سالمندی است اما گفته می شود که ابتلا به آن در دوران نوجوانی آغاز می شود.

طرح دانشمندان برای ایجاد 'کتاب حیات'

دانشمندان در پروژه ای بلندپروازانه قصد دارند یک پایگاه داده های جامع از کلیه موجودات کره زمین ایجاد کنند.

پروژه "دانشنامه حیات" قصد دارد جزئیات کلیه 8/1 میلیون گیاه و جانور شناخته شده زمین را در یک آرشیو اینترنتی گرد آورد.

برای هر گونه منفرد یک صفحه جداگانه اینترنتی ایجاد خواهد شد که شامل عکس، ویدئو، صدا و نقشه هایی که توسط کارشناسان جمع آوری و نوشته شده خواهد بود.

این آرشیو قرار است ظرف 10 سال ایجاد شود و به تلاش های حفاظت از محیط زیست کمک خواهد کرد و ابزار مفیدی برای آموزش خواهد بود.

دکتر جیمز ادواردز مدیر اجرایی این پروژه 100 میلیون دلاری گفت: "دایره المعارف حیات فراهم آورنده اطلاعات زیست شناسی و حفاظت زیستی ارزشمندی برای همه کس، در همه جا، و در هر زمان خواهد بود."

این پایگاه وسیع داده ها ابتدا بر حیوانات، گیاهان و قارچ ها تمرکز خواهد کرد و بعد از آن شامل انواع میکروب ها خواهد بود. گونه های فسیلی ممکن است نهایتا به آن افزوده شوند.

پروژه در وهله اول از پایگاه داده های موجود برای مثال پایگاه موسوم به "فیش بیس" (FishBase) که شامل جزئیات نزدیک به 30 هزار آبزی است بهره برداری خواهد کرد.

گراهام هیگلی از موزه تاریخ طبیعی لندن، یکی از شرکای این پروژه، به سایت خبری بی بی سی گفت: "یکی از مهمترین وظایف ما در شش ماه نخست شناسایی گروه هایی است که باید در مراحل بعد بر آنها تمرکز کنیم."

این آرشیو به تدریج ضمن گسترش به یک "شبکه حیات" بدل خواهد شد که روابط میان گونه های مختلف زمین را نشان خواهد داد.

در دوره شکل گیری دانشنامه، تیم هایی از دانشمندان به دقت آن را معاینه خواهند کرد.

آقای هیگلی می گوید: "آنها در پی شناسایی گونه هایی که اطلاعات در مورد آنها اندک است - که شامل گروه وحشتناک بزرگی از گونه ها می شود - خواهند بود تا آنها را جامع تر و قابل استفاده کنند."

توسعه این پایگاه داده ها از ژانویه 2006 آغاز شده اما صفحات اینترنتی اختصاص داده شده به گونه های منفرد به صورت فی البداهه و غیرمنظم از اواسط دهه 1990 تولید شده بود.

دانشمندان درگیر در این پروژه می گویند که توانایی فهرست کردن میلیون ها مدخل در شبکه جهانی کامپیوترها، به لطف پیشرفت های فنی تازه ممکن شده است.

این پایگاه داده ها در نهایت ممکن است در بر گیرنده شماری بس فراتر از 8/1 میلیون گونه ای که تا به امروز شناخته شده اند باشد.

طعم تلخ ميوه

اگر باز هم يك بزرگ ترى بيايد و بگويد «اون قديما ...» براى چند هزارمين بار پيشانى را چين مى اندازيم و مى گوييم «اون قديما ديگه گذشت...» اما اين بار بايد به چنين جمله اى توجه كنيم كه: «اون قديما ميوه ها مزه ديگرى داشت. سيب زمينى و پياز هم طراوت ديگرى داشت. ميوه هاى حالا ديگه اون مزه قديم را نمى دهد. انگار ديگه خاك ها فرسوده شده اند و نمى توانند محصول مناسب بدهند...» تعجب نكنيد چرا كه اين صحبت ها درست است.

آلودگى خاك افزون بر اين كه ضربات جبران ناپذيرى بر پيكره محيط زيست مى زند موجب مى گردد كه سموم خطرناكى وارد محصولات كشاورزى شده و بر روى انسان تأثير منفى بسيارى بگذارد. نمى خواهيم پس از خواندن اين گزارش هنگام عبور از يك ميوه فروشى فكر كنيد كه از كنار مغازه سموم رد مى شويد، اما مى توان با تصميم درست در خريد به سلامت خود كمك كنيد.

* سم در سيب زمينى

بيشتر كشاورزان از كودهاى اوره و فسفاته كه يارانه اى هستند استفاده مى كنند. البته اگر استفاده درست و بجا صورت گيرد هيچ مشكلى به وجود نمى آيد اما به علت ارزان بودن اين كودها شاهد هستيم كه به مقدار بسيار زيادى از آن مصرف مى شوند. كود اوره پس از مصرف در محصولاتى مانند پياز و سيب زمينى به نيترات تبديل شده و در آن ها تجمع مى شود. نيترات سرطان زاست. همچنين به علت شرايط اقليمى و آب وهوايى شمال كشور توصيه مى كنند كه از آب هاى زيرزمينى استفاده نشود چرا كه در اين آب ها نيترات وجود دارد. به همين علت است كه آمار سرطان دستگاه گوارش در مناطق شمال كشور بيشتر از ديگر مناطق است.

همچنين كود فسفاته پس از مصرف در گياه، سم كادميوم را توليد مى كند كه بسيار خطرناك است. اگر مقدار سم كادميوم در انسان به ۲۰ ميلى گرم برسد كليه هاى انسان از كار مى افتد. كادميوم موجب سرطان و كوتاهى قد در انسان مى شود.

* سيب سمى

فكر مى كنيد چرا هنگامى كه سيب را گاز مى زنيد به سرعت كدر مى شود؟ چرا هنگام خوردن خيار طعم خاصى احساس مى كنيد؟ دكتر ملكوتى در اين باره مى گويد: «ميوه اى مانند سيب به علت بقاياى سمى كه در آن وجود دارد پس از گاز زدن به سرعت كدر مى شود. طعم غيرطبيعى خيار نيز به علت كود و سموم باقى مانده در آن است. هنگامى كه به خيار سم مى زنند براى اين كه اثر سم از بين برود بايد ۲۱ روز بگذرد اما به علت اين كه خيارهاى كوچك روانه بازار كنند تنها ۹ روز پس از سمپاشى آن را مى چينند. اين خيارها طعم خاصى مى دهد كه همان طعم سم است.

همچنين ديگر محصولاتى كه مانند خيار بوته اى هستند در معرض خطر تجميع سموم قرار دارند. در آب جنوب تهران سه نوع مرض است و حتى شنيدم در برخى از مكان هايى كه در آن سبزى كاشته مى شود شب ها با آب فاضلاب و روزها با آب موتورخانه آبيارى مى شوند. سبزى استعداد جذب سموم خطرناكى را دارد.

* كادميوم نخوريد

چند توصيه براى جلوگيرى از بيمارى هاى غيرقابل پيش بينى : «در زمان خريد سيب زمينى توجه كنيد كه سيب زمينى هاى بسيار بزرگ و بسيار ريز را خريدارى نكنيد چرا كه كادميوم در اين نوع سيب زمينى ها جمع مى شود. همچنين سيب زمينى هايى را خريدارى كنيد كه به رنگ روشن باشند. پيازهايى خريدارى شود كه گردن متصل به خاك آن بسيار ريز باشد. البته به دليل شرايطى كه ميوه ها دارند تشخيص غيرسمى بودن آن ها بسيار مشكل است.

* آزمايشگاه خاك

همانطور كه براى متوجه شدن نوع بيمارى انسان، پزشك آزمايش هاى گوناگونى را تجويز مى كند بايد براى تشخيص نوع بيمارى محصولات كشاورزى و خاك، آزمايشگاه هاى فراوانى تأسيس شود. مى دانيم كه كادميوم ضرر بسيارى دارد اما تأثير آن بر محصولات گوناگون يا تأثير ديگر كودها بايد در آزمايشگاهى مخصوص مورد بررسى كامل قرار گيرد. مى توان با اصلاح كودها و غنى كردن خاك ها به محيط زيست و سلامت خود كمك بسيارى كنيم.

بيماري زردي نوزادان قبل از تولد با دقت قابل قبول پيش بيني مي شود .

به گزارش دانشگاه صنعتي امير کبير، مهندس هادي طالبيان مقدم مجري طرح گفت : حدود 60 درصد از نوزادان طبيعي و 80 درصد از نوزادان نارس در کشورهاي گرمسير در 10 روز اول عمر دچار بيماري زردي مي شوند.
وي افزود : عدم مراجعه نوزادي که دچار زردي است ممکن است نوزاد را دچار ضايعات و آسيب هاي جدي مغزي کند. از همين رو پيش بيني ابتلاء نوزاد به زردي قبل از تولد و يا در اندک زماني پس از تولد از اهميت ويژه‌اي برخوردار بوده‌ و نقش مهمي در پيشگيري از صدمات احتمالي به نوزاد ايفا مي کند.
مجري اين طرح پژوهشي اضافه کرد : در فاز اول پروژه پيش بيني زردي قبل از تولد و 48 ساعت پس از تولد انجام شد . در فاز دوم نوع زردي پاتولوژيک يا فيزيولوژيک بودن آن مورد بررسي قرار گرفت.
وي ياد آور شد : در اين پروژه تشخيص نوع زردي به کمک ابزارهاي هوش مصنوعي انجام شد و اطلاعات مورد نياز با جمع آوري دادگان کلينيکي از دو بيمارستان بقيه الله (عج) و نجميه تهران طي سه ماه با نظارت پزشکان مشاور از بيماران و به صورت روزانه اخذ شد. در اين مدت 550 مورد تولد ثبت شد که 391 مورد دچار زردي بودند که 220 مورد زردي فيزيولوژيک و مابقي از نوع زردي پاتولوژيک بود.
اين پژوهشگر در تشريح مراحل انجام پروژه گفت : مدل‌هاي مورد استفاده جهت پيش بيني و طبقه بندي زردي شامل روشهاي مختلف شبکه عصبي، فازي و نروفازي بودند که از جمله مدل‌هاي به کار گرفته شده، مدل شبکه عصبي پرسپترون جلو سوي چند لايه و شبکه عصبيRBF ، الگوريتم‌هاي خوشه بندي C افراز فازي (FCM) خوشه بندي تفاضلي،ARTMAP فازي و سيستم فازي با قوانين شخص خبره مي توان اشاره کرد.
وي افزود : از اين سيستم هاي ترکيبي فازي ــ عصبي، سيستم استنتاج نرو و فازي وقفي (ANFIS) براي پيش بيني و طبقه بندي زردي به کار گرفته شد. نتايج پيش بيني بيماري نمايانگر دقتي در حدود 80 درصد در پيش بيني بيماري است.
طالبيان مقدم سابقه بيماري ديابت يا فشار خون، سن مادر و جنسيت نوزاد را از جمله عوامل موثر در ايجاد بيماري زردي در نوزادان برشمرد و گفت : احتمال بروز زردي در نوزادان پسر بيش از دختران است و همچنين احتمال وقوع زردي در نوزاداني که سن مادر آن کمتر از بيست يا بيشتر از 35 سال باشد بسيار زياد است.
وي اضافه کرد : ناسازگاري گروه خوني مادر و نوزاد، نوع زايمان، استفاده از آمپول فشار به هنگام زايمان از ديگر پارامترهايي است که در ايجاد بيماري زردي موثر است. همچنين چنانچه وزن نوزادي کمتر از وزن طبيعي باشد احتمال بروز زردي در او افزايش مي يابد.
اين فارغ التحصيل کارشناسي ارشد مهندسي پزشکي ياد آور شد : زردي هاي از نوع فيزيولوژيک از روز دوم و سوم بروز پيدا مي‌کند و در 10 روز اول علائم آن بر طرف مي شود. زردي ممکن است به بيماري کرم اکتورس منجر شود که در اين حالت بافت هاي مغزي دچار يک نوع آسيب ديدگي شده و فرد با معلوليت هاي جسمي و ذهني مواجه مي شود.
مهندس طالبيان مقدم درباره درمان بيماري زردي گفت : يک روش قديمي که هنوز هم منسوخ نشده است تعويض خون بيمار است ولي در حال حاضر بيشتر از روش فتوتراپي استفاده مي‌شود که اصطلاحا به آن درمان با استفاده از لامپ مهتابي گفته مي شود و بدن نوزاد در معرض نور مهتابي گذاشته مي شود .
اين پژوهشگر تأکيد کرد: روش استفاده شده در اين پروژه مي تواند در آينده به صورت يک نرم افزار پياده سازي شده و در آن درصد بروز بيماري زردي در کودکان و نوع آن بر اساس پارامترهاي مختلف تعيين شود.

اين پروژه به راهنمايي دکتر فرهاد توحيدخواه و مهندس خياطي در دانشگاه صنعتي اميرکبير انجام شده است.

توهم زای کثیف

شاید بارها نام"آمفیتامین"های مختلف را شنیده اید.اغلب، امفیتامین ها را بانام اکس می شناسیم. موادی مانند: کراک، کریستال، شیشه و...توهم زاهایی هستند که مصرف آن ها زیان های فردی و اجتماعی جبران ناپذیری را به دنبال دارد. در این میان "نور جیزک" نام توهم زایی است که می توان آن را کثیف ترین توهم زای موجود دانست. توهم زایی که از ادرار معتادی دیگر ساخته می شود..

"سوپوتکس" نام اولیه نور جیزک است که هدف از ساخت آن ترک اعتیاد در فرد بود.این دارو عملکردی نظیر "بیو پرنورفین" دارد.بیوپر نورفین در سال 1986 به منظور اشغال گیرنده های مرفین در بدن انسان ساخته شد .اغلب داروهای ترک اعتیاد به همین روش ساخته می شوند و با اشغال گیرنده، مانع رسیدن مرفین مصرفی به جایگاه خود و به مرور زمان کاهش اعتیاد در فرد می شوند.

سوپوتکس هم در ابتدا به همین منظور ساخته شد. اما با ورود آن به پاکستان کم کم از "دارو" تبدیل به "مخدر" شد و ماده جدیدی وارد بازار شد که در ایران آن را بیشتر با نام نورجیزک می شناسند.این ماده که اسامی دیگری نظیر:

تمجیزک،بونوجیزک،تی دی جیزک،تل جیزک و سوپر جیزک دارد ،در ابتدا به صورت ویالهای تزریقی در بسته بندی شیشه ای به بازار ایران راه پیدا کرد. غلظت مواد در نور جیزک های اولیه بسیار پایین بود تا جایی که سال ها به عنوان داروی ترک اعتیاد شناخته می شدند. در حالی که مواد فعلی بسیار قوی هستند و وابستگی شدیدی ایجاد کرده و با همان تزریق اول فرد را درگیر می کنند.مواد اولیه به هیچ وجه توهم زا نبودند ولی محلول های امروزی فرد را دچار توهم شدیدی می کنندو نه تنها مصرف دارویی ندارند ،بلکه آنچه امروز به فروش می رسد جوشانده ادرار معتادی است که کراک یا هرویین مصرف کرده به اضافه موادی مانند:ترکیبات کورتون،مسکن و توهم زا. حتی ممکن است در نورجیزک های امروزی که در شیشه های کوچکی شبیه پنی سلین توزیع می شوند،اثری از بوپرنورفین های اولیه وجود نداشته باشد.

با شروع مصرف این مواد تغیرات شیمیایی بدن آغاز می شود که اولین نشانه ظاهری آن سفید شدن و باد کردن پوست است.گاهی نیز با بروز زخم های عفونی خودش را نشان می دهد.پس از آن کار غدد فوق کلیوی مختل شده وبا اختلال در ترشح کورتیزول ،فرد دچار شوک عصبی می شود.هر چند نور جیزک و سایر آمفیتامین ها در ابتدا به عنوان مواد شادی آور و بی خطر معرفی می شونداما نه تنها شادی به دنبال نمی آورند بلکه عواقب وخیمی به همراه دارند.

'با کنترل فشار خون از سکته مغزی جلوگیری کنید'

'دارو ممکن است به قدرت یادگیری کمک کند'

محققان بريتانيايی در حال بررسی تاثير نسل جديدی از داروها هستند که ادعا می شود قدرت یادگیری و ادراک را زياد می کند.

وزارت بهداشت بریتانيا، آکادمی علوم پزشکی اين کشور را مامور کرده داروهای "تقويت کننده ادراک" را، که از چندی پيش به طور گسترده در آمريکا مصرف می شود، مورد آزمايش قرار دهد.

در دهه شصت ميلادی دکتر تيموتی ليری، (Timothy Leary)، که خود را معلم و مرشد معرفی می کرد، از جوانان آمريکا مصرانه می خواست که با مصرف برخی داروها، "روی موج قرار بگيرید، روشن شوید و ترک تحصيل کنید."

اکنون نسل جديدی از داروهای روانگردان (که به داروهای "طراحی شده" نيز موسوم هستند)، در دسترس همه مردم قرار گرفته اند اما اين بار موضوع اشاعه فرهنگ "ترک تحصيل" نیست بلکه گفته می شود که اين داروها کيفيت یادگیری درس و همچنین سرعت انجام تکالیف و کار را بهتر می کند.

"مودافینیل"، (Modafinil)، یکی از این داروهاست که در اصل برای درمان بی خوابی تجويز می شود.

تاثيرات عمیق

دکتر دانیال تورنر، از دانشگاه کمبریج بریتانیا، مودافینیل را روی شصت داوطلب، که از صحت جسمی برخوردار بودند، آزمایش کرده است.

این دارو نه تنها آنها را بیدار نگه داشت بلکه تاثیرات عمیق تری نیز برجای گذاشت.

خانم تورنر گفت: "ما داوطلبان را دو ساعت پس از مصرف دارو مورد آزمایش قرار دادیم و متوجه شدیم که عملکرد ذهنی آنها به شدت بهتر شد، به خصوص وقتی که با درسها و ظایف پیچیده تر روبرو شدند."

یکی از داوطلبین در این تحقیق می گوید: "در زمان آزمایش، احساس می کردم خیلی هوشیار هستم و می توانم خوب روی مسائل پیچیده تمرکز کنم. حفظ کردن تعداد زیادی ارقام اصلا دشوار نبود. احساس می کردم خیلی به همه امور مسلط هستم."

مصرف در میان دانشجویان

مودافینیل در آمریکا مصرف زیادی دارد و رسما برای اختلالات خواب استفاده می شود.

اما بنابه نظراتی که در "اتاق های گپ" اینترنتی رد و بدل می شود، این دارو در آمریکا به ویژه توسط دانش آموزان و شاغلین در حرفه های تخصصی مصرف می شود.

به این ترتیب این دارو به گروه جدیدی از داروهای تقویت کننده ادارک پیوسته است. گروه دیگری از این دست داروها با نام "آمپاکاینز"، (Ampakines)، تولید می شود.

آمپاکاینز توسط پرفسور گری لینچ، از دانشگاه کالیفرنیا، و برای افزايش قدرت حافظه و ادارک طراحی شده است.

وی ادعا می کند که اين دارو به مغز اين امکان را می دهد که ارتباطاتی خنثی را میان نواحی مختلف مغز برقرار کند؛ ارتباطاتی که در حالت عادی صورت نمی گیرد.

پرفسور لینچ همچنین ادعا می کند که ارتباطات جديد در مغز به افراد این توانایی را می دهد که "افکاری را تولید کنند که از توان مغزی فرد عادی فراتر می رود."

وی می گويد: "امیدواریم که به حیطه ای از ادارک دست یابیم که نابغه هايی مانند اینشتین و داوینچی به آن دسترسی داشته اند."

تاثير بالقوه

قاعدتا دولت بریتانیا به اندازه ای نگران مصرف این داروها شده که از کارشناسان خواسته است تاثیرات اجتماعی و همچنین دارویی آنها را بررسی کند. 

کارشناسان آکادمی علوم پزشکی بريتانيا کارگاه هايی را در سراسر اين کشور برپا کرده اند تا از نظر مردم باخبر شود.

آنها در اين کارگاه ها متوجه شدند که به غير از تاثيرات سوء مصرف اين نوع داروها در دراز مدت، آنها ممکن است تاثيرات نگران کننده ديگری نيز داشته باشند.

مثلا يکی از زنان شرکت کننده در اين کارگاه ها گفت برای او این سوال مطرح است که در صورتی که در آينده، "قرص های يادگيری و ادراک" برای امتحانات درسی وجود داشته باشد، بچه هايی که از مصرف آنها منع شده اند در مقابل آنهايی که اين دارو را مصرف کرده اند نمرات کمتری خواهند گرفت و "اين وضعیت بی عدالتی" است.

يکی دیگر از نظرات چنين بود: "چه کسی می داند که ما به کجا می رویم؟ آیا می خواهیم که در آینده حکومت ها، مستبدانه ما را وادار به مصرف اين نوع داروها کنند تا ما بهتر و سریع تر و طولانی تر برای آنها کار کنیم؟"

نتیجه مطالعات آکادمی علوم پزشکی بریتانیا در طی سال جاری منتشر خواهد شد و قرار است به ارزیابی دولت این کشور در مورد تاثیرات احتمالی تولید و توزیع "داروهای تقویت هوش و ادراک" کمک کند.