گام به گام یا راحت الحلقومی که موجب خفگی می شود؟
از آقای محمد نوری فر مقاله ای خوانده بودم که مناسب دیدم آنرا برای مطالعه دانش آموزان در وب قرار دهم. ( آنرا در ذیل می خوانید.) دلیل ان هم این است که این روزها در مهرگان مراجعات زیادی داریم در باره کتابهای گام به گام (حل المسائل سابق) آنهم برای مقطع پیش دانشگاهی!!! مراجعین دیگر شاید هر چند ناچیز توجیه داشته باشند ( مثلا می خواهند دیپلمی بگیرند – یا اینکه به اجبار معلمان , که چشم آموزش و پرورش روشن باد!! ,- دنبال خرید گام به گامند ...) ولی دانش آموزان پیش دانشگاهی ؟؟!!؟!
"
«حل المسائل ۱۳ دوره امتحانات نهايى»، دانش آموزان دهه ۶۰ اين عنوان را هنوز هم فراموش نكردند. نظام قديمى ها به خصوص هنگامى كه زمان امتحانات «ثلث سوم» از راه مى رسيد هر بار كه از مقابل كتابفروشى ها مى گذشتند براى خريد كتابى كه راه حل تمام پرسش هاى كتب درسى در آن موجود بود، وسوسه مى شدند. اما به خاطر نصيحت هاى معلم هاى مدرسه احساس مى كردند كه شايد با خريد اين كتاب مرتكب نوعى گناه شوند! استدلال آموزگارها اين بود كه با استفاده از «حل المسائل» دانش آموزان با افت تحصيلى مواجه مى شدند و تاكيد داشتند كه با در دسترس بودن راه حل مسائل محصلين كمتر فكر مى كردند و به اين ترتيب راحت طلبى موجب مى شد تا عاقبت خوشى در انتظار دانش آموزان نباشد! اين گونه بود كه شاگردان زرنگ علاقه اى به حل المسائل نداشتند اما تنبل ها به اين كتاب اعتياد داشتند.
• نیش زهرناک
كيفيت چاپ اين كتاب ها بسيار نازل بود. انگار كه ناشران حل المسائل اعتقادى به تصحيح و ویراستاری نداشتند و غلط هاى فراوان نگارشى نيش زهرناكى براى مخاطبان بود. بيشتر اين كتاب ها به صورت « زيرزمينى » منتشر مى شد. دريافت مجوز قانونى براى انتشار «حل المسائل» آسان نبود و به همين خاطر حتى بسيارى از كتابفروشى ها چنين محصولاتى را در معرض ديد مشتريان قرار نمى دادند. سال ها گذشت تا در اوايل دهه هفتاد گروهى تصميم گرفتند تا كتاب هاى راهنماى درسى را با نگاهى متفاوت ارائه دهند. گرچه در مقدمه اين كتاب ها نوشته شده بود «حتى الامكان قبل از حل كردن از اين كتاب استفاده نكنيد» اما به مرور زمان وقتى آموزگاران تشخيص دادند كه بسيارى از نكات منفى در راهنماهاى جديد به چشم نمى آمد ديگر چندان سختگيرى نمى كردند.
• ايده آل فكر نكنيد
بازار اين كتاب در خردادماه داغ است. مهدى عاقبت بخير مدير انتشارات كاوش كه سعى داشته هرگز تسليم بازار پررونق كتاب هاى درسى نشود، مى گويد: «يك هفته قبل از امتحانات خرداد مجبور هستيم كه دائماً نه بگوييم. مشترى هاى زيادى مراجعه مى كنند و دنبال راهنماهاى درسى هستند. نكته جالب اين است كه پنجشنبه شب ها بيشتر از مواقع ديگر مردم دنبال اين كتاب ها هستند. همان عادت مردم ايران كه هميشه در دقيقه ۹۰ دست به كار مى شوند در اين مردم هم صدق مى كند.» در سال هاى گذشته به دليل افزايش تقاضاى راهنماهاى درسى بسيارى از كتابفروشى هاى خيابان انقلاب ترجيح دادند كه تغيير حوزه دهند. مدير موسسه انتشاراتى واژگان هم چنين نظرى دارد: «خيلى از ناشرانى كه بيشتر به فروش كتاب هاى تخصصى در زمينه اقتصاد، سياست و فلسفه علاقه مند بودند حالا فقط كتاب هاى درسى و كنكورى مى فروشند و سود خوبى هم دارد.» اما بعضى از ناشران براى چه نمى خواهند تسليم اين بازار شوند: «نويسندگان مطرح در اين زمينه وجود ندارند و اگر هم وجود داشته باشند خواهان حق التاليف زيادى هستند. كيفيت اين كتاب ها هنوز هم جالب نيست و فقط چند موسسه معروف در اين مورد فعاليت دارند كه البته آنها خودشان هم انتشاراتى دارند. در مجموع آنهايى كه در بازار انقلاب قديمى تر هستند چندان علاقه اى به اين حوزه ندارند.» يكى از مطرح ترين مشاوران آموزشى نظر ديگرى دارد: «در حال حاضر كتاب هاى بسيار مناسبى در بازار وجود دارد. گذشت آن زمانى كه كلاس هاى كنكور و تقويتى را زير سئوال مى برد. الان خيلى از معلمان نامدار آموزش پرورش جذب اين كار شدند. كتاب مى نويسند، در كلاس هاى نيمه خصوصى تدريس مى كنند و مشاوره هم مى دهند. بازار كتاب هم سود سرشارى از اين حوزه به دست مى آورد. آنهايى هم كه ناراضى هستند احتمالاً خيلى ايده آل فكر مى كنند.» در شرايطى كه امروزه دانش آموزان مدارس براى استفاده از اينترنت وقت زيادى صرف مى كنند آيا مى توان هنوز هم انتظار داشت كه آنها به سراغ حل المسائل نروند. با يك كليك تمام راه هاى موجود براى پاسخ به يك پرسش مقابل آنها قرار مى گيرد و فقط لازم است حافظه قدرتمندى داشته باشند.
